contact I bureau I links I projecten I publicaties I soortenlijst I terminologie I home
naar boven

 

contact I bureau I links I publicaties I home

 

Cultuurhistorisch groen

inheemse bomen en struiken I landschapsbeheer I muurbegroeiing I

 

 

 

Cultuurhistorie als inspiratiebron voor identiteit

Ecologische diversiteit gebaat bij historische invalshoek

Historische tuinen, parken en begraafplaatsen kunnen aan kwaliteit winnen als de karakteristieke aanleg tot z'n recht komt. Juist de spannende effecten zijn in de loop van de jaren vaak verloren gegaan. Minder bekend is dat cultuurhistorie vaak hand in hand gaat met de ecologische waarden. Niet alleen is inzicht in de aanleggeschiedenis en het oorspronk elijke patroon van paden, lanen en groenaanleg van belang. Voor een verantwoord groenbeheer is kennis van het specifiek historisch sortiment van bomen en heesters essentieel . Door het ontbreken van deze kennis wordt bij herstel en restauratie vaak plantmateriaal gebruikt dat ver afstaat van het historische beeld. Nederland en Vlaanderen hebben een unieke rol gespeeld in de geschiedenis van de boomkwekerij. Vele markante variëteiten en klonen zijn vanaf de 16 e eeuw op de internationale markt gebracht. Op oude buitenplaatsen, in parken en in oude binnensteden is soms nog wel het oorspronkelijk bedoelde cultuurhistorisch plantmateriaal te vinden. Hiervan kunnen stekken genomen worden om nieuw plantgoed op te zetten. Gedacht   kan daarbij worden   aan variëteiten van de linde, iep en abeel. Graslanden en gazons kunnen een veel fraaier beeld opleveren. Het historische beheer resulteerde veelal in een laagblijvend bloemrijk grasland met plaatselijk wat hogere accenten met lang gras. bloemen en heesters daarin. Via enige jaren consequent en gericht maatwerk bij het maaibeheer kunnen veel graslanden omgevormd worden tot dit historisch weidebeeld. Anderzijds kan door een al te strikte cultuurhistorisch gerichte aanpak de bestaande ecologische waarde verloren gaan. Cultuurhistorie en ecologie hoeven niet tegenstrijdig te zijn. Belangrijk is waar en wanneer de juiste accenten te leggen. Het Ecologische Adviesbureau Maes probeert op een eigen wijze deze verschillende waarden van parken en tuinen te verbinden d.m.v.

- toepassing van inventarisatie van cultuurhistorisch waardevol groen als onderlegger van plannen, inrichting en beheer

- advies voor bescherming en beheer van cultuurhistorisch sortiment van bomen en struiken

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Begraafplaats in een van de kloostercomplexen in Steyl (Limburg), met historische groenaanleg.

 

 

Actief beheer van essenhakhout in het Kromme-rijngebied, oude bosbeheervorm, waardoor oorspronkelijk genenmateriaal behouden is gebleven.

 

Deze foto toont een park waar het EAM onderzoek heeft gedaan naar de historische aanleg ervan: het Singelplantsoen te Utrecht, aangelegd in de eerste helft van de 19e eeuw. Het is een van de oudste openbare parken in ons land. Dit parkelement betreft een groep Zomereiken.

 

Dorpslinde te Westerlo, voorbeeld van een dorpslinde en historische lindenkloon.

 

zie ook publicaties over:

17e eeuwse Lindenlaan bij abdij van Tongerlo. Voorbeeld van een karakteristieke en zeldzame historische lindenvarieteit. Inboeten dient bij voorkeur met uit stekmateriaal opgekweekte lindenbomen te gebeuren.
Verbetering van de boomspiegels in Den Haag, Vijverhof.
. Monumentale beukenlaan, Amelisweerd Utrecht. Een goed voorbeeld van een oude laan die door geleidelijke verjonging zijn monumentale karakter behoudt. Parkeren en bodemverdichting bedreigen echter de boomspiegels.

 

 

 

 

 

Zeldzaam voorbeeld van een monumentale 18e eeuwse beukenlaan bij Middachten (1734). Onnodig omgehakt in 2006.

Zorg voor bomen is natuurzorg, milieuzorg en monumentenzorg

Bomen zijn zowel in de bebouwde kom als in het buitengebied een kostbaar bezit. Door hun omvang bieden ze onderdak aan vogels, vleermuizen, ongewervelde dieren en allerlei paddenstoelen. Ze slaan een historische brug tussen heden en verleden. En zijn vaak onlosmakelijk verbonden met de gebouwde omgeving en monumenten en bepalen mede de kwaliteit van het stads- en dorpgezicht. Bomenzorg is milieuzorg, natuurzorg en monumentenzorg. In de bebouwde kom van dorpen en steden staan de bomen onder grote druk door straatverharding, bodemverdichting, kabels en leidingen, en halen ze vaak niet de leeftijd die ze normaal gesproken zouden kunnen halen. Door de verminderde vitaliteit die daardoor ontstaat worden bomen kwetsbaar. In plaats van een genoegen leveren ze een gevaar op. Aandacht voor de boomspiegel moet alle prioriteit krijgen. Vooral oude bomen hebben een hoge belevingswaarde. Alle reden dus om bomen de kans te geven oud en monumentaal te worden. Het Ecologisch Adviesbureau Maes adviseert graag over de toekomst van bomen en een goede boomkeuze. 

Oud vlechtrelict van een heg in het Maasheggengebied bij Boxmeer. Eeuwenlang werden heggen gevlochten tot een stevige heining om het vee tegen te houden.
Kloostertuin met Mariatempeltje in geschoren Taxushaag te Steyl (Limburg).
colofon I 2007-2012 Ecologisch Adviesbureau Maes